 |
19 Mayıs 2006 günü BBC'nin internet sitesinde "Study shows apes can plan ahead (Çalışmaya göre iri maymunlar geleceği planlayabiliyorlar)" başlıklı bir haber yayınlandı. Haberde Alman araştırmacılarca bonobo ve orangutanlar üzerinde yapılan bazı gözlemler bildiriliyordu. Buna göre bu iri maymun türleri, bir aleti alıyor, başka bir noktaya taşıyor ve bir problemle karşılaştıklarında bunu kullanmak üzere geri getirebiliyorlardı. Maymunların bu zeki davranışlarıyla heyecanlanan evrimci bilim adamları ise bu durumu hayali evrim sürecinin bir kalıntısı olarak yorumluyor, bu yeteneğin bonobo ve orangutanda, insanla yaklaşık 14 milyon yıl önce evrimsel olarak ayrılmalarından kaldığını öne sürüyorlardı.
Oysa insan ve iri maymunların ortak bir atadan evrimleştikleri düşüncesi, maymunların söz konusu akılcı davranışından çıkan mantıksal bir sonuç değildir. Evrimciler, her zaman olduğu gibi, maymun davranışlarını en baştan körü körüne benimsedikleri teorilerine göre yorumlamakta, bu davranışların hikayesini görmek istedikleri gibi anlatmaktadırlar.
Bu doğrultuda maymunların sergilediği bu gibi akılcı davranışları sık sık haber yapıp insanlara "bakın, maymunlar da insanlar gibi davranıyor, demek ki onlarla evrimsel akrabayız" telkinleri yapmaktadırlar. Oysa bir canlının insan gibi davranması, onu insanla evrimsel akraba yapmamaktadır. Kunduzlar, arılar, termitler ve kargalar gibi farklı farklı canlıların da insanlar gibi davrandıkları bilinen bir gerçektir. Örneğin Pasifik adalarından New Caledonia'da yaşayan Corvus moneduloides türü kargalar alet yapımında şempanzelerden çok üstündür. 2002 yılının sonlarına doğru bir karganın bu alandaki yeteneği bilim adamlarını şaşkına uğratmıştır (www.mercek.org). BBC, "Betty, en yakın akrabalarımızı utandırdı" yorumunu yaparak şempanzelerin insandan sonra en zeki canlı olduğu tezinin geçersiz olduğunu vurgulamıştır (Crows prove they are no birdbrains). 2003 yılında kargaları New Caledonia adasındaki doğal ortamında inceleyen araştırmacılar, bu canlıların kişisel yetenekleriyle geliştirdikleri aletlerin bilgisini, bireyler ve nesiller arasında aktararak 'teknolojik ilerleme' ortaya koyduğu sonucuna varmıştır. (John Pickrell, 23 Nisan 2003: Crows Better at Tool Building Than Chimps, Study Says)
Örneğin bir köpek de söz konusu çalışmada iri maymunların sergilediği yeteneğe sahiptir. Bir köpek bulduğu bir kemiği daha sonra kullanmak üzere belli bir noktaya gömmekte, zamanı geldiğinde o noktayı hatırlamakta ve gömüyü oradan çıkarmaktadır. Tüm bunlar da köpeğin "geleceği planladığı", hatta "geleceğe yatırım yaptığı" şeklinde yorumlanabilir. Oysa bu davranışları, köpeklerin insanlarla ortak bir atadan evrimleştiğini göstermez.
Kısacası kargaların, ya da insanlardaki bazı yetenekleri gösteren arıların, termitlerin, kunduzların, köpeklerin ve karıncaların insanla evrimsel akraba olmadığı açıktır. Dolayısıyla maymunlardaki "insan benzeri" davranışlar da insanın evrimi senaryolarına bir dayanak değildir. Evrimciler kendi önyargıları doğrultusunda hayali benzerlikler kurmakta, şempanzelerin insana benzer yönlerini çarpıtıp evrim propagandasında kullanmaktadırlar. Halbuki propaganda amacıyla sürdürdükleri iddia kendi teorilerine de aykırıdır: Çünkü hayali evrim ağacında insana çok uzak canlılar, insanın en yakın akrabası olarak gösterilen şempanzeden çok daha zeki davranışlar gösterebilmektedirler.
Dolayısıyla son araştırmada iri maymunların davranışlarına dayanılarak insan ve maymunların ondört milyon yıl kadar önce ortak bir atadan ayrıldıklarının iddia edilmesi, temelsiz bir aldatmacadan ibarettir.
Bu eser 665 kez incelendi.
|
 |
|