 |
 "Aklı başında olan insan ne dünya umurundan kazandığı mesrur (sevinir) ve ne de kaybettiği şeye mahzun olmaz. Zira dünya durmuyor, gidiyor. Sen de yolcusun..."
Bediüzzaman Said Nursi'nin bu hikmetli sözünde iman edenler için çok önemli bir ders vardır. Çünkü insanların büyük bir bölümü sanki hiç ölmeyecekmiş gibi dünya hayatına bağlanıp, bu kısacık dünya hayatında bir yolcu hükmünde olduklarını unuturlar.
Oysa dünya hayatı insanları denemek için yaratılmış, ortalama yetmiş yıl gibi kısa bir süre kalınmak üzere gelinen, içindeki her şeyin geçici ve ölüme mahkum olduğu bir mekandır. Allah'tan korkup sakınanlarla, O'na nankörlük edenleri belirlemek için hazırlanmış bir imtihan yeridir. Rabbimiz, dünyayı cennete layık olan samimi kullarının ayırt edileceği bir imtihan yeri olarak eksikliklerle yaratmıştır. Bu imtihan yerinde güzelliklerle çirkinlikler, iyiliklerle kötülükler, eksikliklerle mükemmellikler bir araya konmuş ve kusursuz bir imtihan sistemi kurulmuştur. Bu gerçek bir ayette şöyle bildirilmiştir:
"İnsanlar, (sadece) "İman ettik" diyerek, sınanmadan bırakılacaklarını mı sandılar? Andolsun, onlardan öncekileri sınadık; Allah, gerçekten doğruları da bilmekte ve gerçekten yalancıları da bilmektedir." (Ankebut Suresi, 2-3)
Ancak insanların çoğu ayette bildirildiği üzere dünyanın bir imtihan yeri olduğunu ve geçiciliğini gözardı ederek, önlerinde uzun yıllar olduğunu düşünürler. Ölümün mutlak olduğunu akıllarına dahi getirmek istemezler. Dolayısıyla Allah'ın insanları denemek için eksik ve kusurlu yarattığı dünyada verilen nimetlere de aldanarak, dünyaya tutkuyla bağlanırlar. Bu sevgileri bazen öylesine şiddetli olur ki, dünyada bulunuş amaçlarını unutur, asıl mekanın ahirette olduğu gerçeğini göz ardı ederler. Bediüzzaman Said Nursi dünyanın sanıldığı gibi önemli bir yer olmadığını, geçici olduğunu şöyle ifade eder:
"İnsan bu dünyaya keyf sürmek ve lezzet almak için gelmediğine, mütemadiyen (devamlı olarak) gelenlerin gitmesi ve gençlerin ihtiyarlaşması ve mütemadiyen zeval (ölüm) ve firakta (ayrılıkta) yuvarlanması şahittir."
Gerçekten de bu çok önemli bir husustur. Geçici bir yer olan dünyada insanın elde ettiği mevkinin, kazandığı paranın, edindiği servetin pek bir değeri yoktur. Çünkü insan bunlardan çok kısıtlı bir süre istifade edebilir. Günün birinde hem bu kazandıkları hem de tüm bunlara sahip olan kişi yok olacaktır. Ahiretteki nimetler ise sonsuza dek insanın hizmetine verilmiştir. Bu nedenle de dünyada insanın elinden çıkan şeylere üzülmesi çok büyük bir yanılgı olur. Çünkü her nimetin ve her güzelliğin aslı cennettedir. Dolayısıyla asıl çok büyük bir istekle arzulanılacak ve kavuşmak için gayret gösterilecek olan nimet, sonsuz cennet mekanıdır.
Samimi İmanın Karşılığı: Cennet Hayatı
İnsanları din ahlakından uzaklaştıran en önemli nedenlerden biri, dünyayı sonsuz bir yurt sanmalarıdır. Oysa dünya, sonu olan ve yalnızca ahirette cennet hayatını umut edebilmek için verilen bir fırsattır. İnsanın yapması gereken, bu fırsatı en iyi şekilde kullanmaktır. Bu da, dünya hayatını Allah'ın hoşnutluğunu ve rızasını kazanacak şekilde yaşamakla, güzel ahlak gösterip, Allah'a samimi bir kalple teslim olmakla mümkündür. İnsanın dünyadaki nimetlerin bir deneme olarak verildiğini asla aklından çıkarmaması gerekir. Güzel olan, bu nimetlere tutkuyla bağlanmak yerine, bütün bunların asıl sahibi olan Allah'a samimi bir kalple bağlanmak, Allah'ı en güzel şekilde yüceltmektir. Zira bütün güzelliklerin, nimetlerin ve gerçek sevginin asıl sahibi O'dur. Bediüzzaman Said Nursi bu gerçeğe de şöyle işaret etmiştir:
"İnsan, mahiyet-i câmiiyyeti itibariyle (herşeyle ilgili ve geniş kapsamlı olması nedeniyle) mevcudatın (var olan herşeyin) hemen ekserisiyle (çoğuyla) alâkadardır. Hem insanın mahiyet-i câmiasında (geniş yapısında-herşeyle ilgili) hadsiz bir istidad-ı muhabbet dercedilmiştir. (insana sınırsız bir sevebilme özelliği verilmiştir) Onun için insan da umum mevcudata (bütün varlıklara herşeye) karşı bir muhabbet besliyor. Koca dünyayı bir hanesi gibi seviyor. Ebedi Cennet'e bahçesi gibi muhabbet ediyor. Halbuki muhabbet ettiği mevcudat (herşey) durmuyorlar, gidiyorlar. Firaktan (ayrılık) daima azab çekiyor. Onun o hadsiz (sonsuz) muhabbeti, hadsiz bir mânevi azaba medâr (dönüşüyor) oluyor. O azabı çekmekte kabahat, kusur ona aittir. Çünki kalbindeki hadsiz istidad-ı muhabbet (sevebilme kabiliyeti), hadsiz bir cemal-i bâkiye mâlik (sonsuz bir güzelliğe sahip) bir zata tevcih etmek (yöneltmek) için verilmiş. O insan sû-i istimâl ederek o muhabbeti fâni mevcudata sarf ettiği cihetle kusur ediyor, kusurun cezasını, firakın azabıyla çekiyor. (O insan sevgi hissini kötüye kullanarak geçici olan varlıklara yönlendirmekle hata ediyor ve bunun cezasını ayrılık azabıyla çekiyor) . İşte bu kusurdan teberri edip (arınıp) o fâni mahbubattan (sevgililerden) kat-ı alâka etmek (ilişkisini kesmek), o mahbublar (sevgililer) onu terk etmeden evvel o onları terk etmek cihetiyle Mahbûb-u Bâki'ye (sonsuz sevgiliye) hasr-ı muhabbeti (sevgiyi odaklamayı) ifade eden olan birinci cümlesi: "Bâki-i Hakiki yalnız sensin. Mâsiva (Allah'ın dışındakiler) fânidir."
Bediüzzaman'ın dikkat çektiği husus son derece önemlidir. Zira geçici olanı istemek, çok büyük bir gaflettir. Akılcı olan tavır ise sonsuz olanı istemek, sonsuz olana gönülden bağlanmaktır. Said Nursi ayrıca dünya nimetlerinin, cennette verilecek nimetlerin ancak bir benzeri olabileceğine, "Dünya alem-i ahirete bir fihriste (fihrist) hükmündedir"(Mesnevi-i Nuriye - Onuncu Risale - s.1354) sözleriyle işaret etmiştir.
“Ahirete çalışan, dünyayı elde eder. Dünyaya çalışan ise ahireti kazanamaz. Zira ahiret hakikat, dünya haleftir. Ağacı kökünden götürürsen, gölgede beraber gider. ahirette ne varsa, dünyada onun misali vardır. Eğer olmasa dünya yalan olur. Teyemmüm abdestin halefidir, dünya da ahiretin." (Süleyman Hilmi Tunahan)
Dünya Hayatının Geçiciliğini Kavramak, Gaflet Perdesini Kaldırır
Dünya hayatında kusurların ve eksikliklerin yaratılmasındaki hikmetleri kavrayamayan pek çok kimse, öldükten sonra toprağa karışıp yok olacaklarını, yaptıklarından sorumlu tutulmayacaklarını düşünerek, dünyanın geçici hırsları peşinde koşarlar. Allah "... Siz dünyanın geçici yararını istiyorsunuz. Oysa Allah (size) ahireti istemektedir..." (Enfal Suresi, 67) ayetiyle insanların bu eğilimine dikkat çekmiştir.
Dünya hayatının geçiciliğini kavrayan bir kimsenin göstermesi gereken tavır ise, yaratılış amacı üzerinde düşünmek ve Allah'a karşı sorumluluklarını yerine getirmektir. Böyle bir kişi Allah'ın izniyle gaflet perdesinden kurtularak dünya hayatının gerçek amacını görebileceği için, düşünceleri ve davranış şekli yalnızca ahiret hayatına yönelik olacaktır. Çünkü bugüne kadar gelmiş geçmiş tüm insanlar gibi dünyada bir yolcu olduğunun, kendisinin de zamanı belirlenmiş bir vakitte öleceğinin ve dünyada nice zengin ve güç sahibi toplulukların yerle bir olduğunun farkına varacaktır. Nitekim Bediüzzaman Said Nursi de, dünya hayatını bir misafirhaneye benzetir:
"Dünya bir misafirhanedir. İnsan onda az duracaktır ve vazifesi çok bir misafirdir ve kısa bir ömürde hayat-ı ebediyeye lazım olan levazımatı (gerekli herşeyi) tedarik etmekle mükelleftir. En ehem (önemli) ve elzem (gerekli) işler, takdim edilecektir."
Bediüzzaman'ın bu hikmetli örneğinde dikkat çektiği gibi, dünya bir misafirhane hükmündedir. Bu misafirhanede olduğunu unutan ve kendisini misafirhanenin sahibi zanneden insanlarsa, ölümün yakın olduğunu hissettikleri anlarda şiddetli bir panik yaşar ve umutsuzluğa kapılırlar. Halbuki ölüm bir son değil, insanın sonsuz hayatının başlangıcıdır. Dolayısıyla asıl korkulacak olan ölüm değil, dünyada yolcu olduğunu unutup gaflet içinde yaşamak ve Allah'ın cehennem azabıyla karşılaşmak olmalıdır. Bu bakımdan Allah'ın rızasını kazanmak için samimi bir çaba içerisinde olan müminler, dünya hayatını Allah'a yakınlaşmak için bir yol olarak görürler. Her kim ahiret günü, dünyanın aldatıcı hırslarına kapılmanın pişmanlığını yaşamak istemiyorsa, dünyadaki sınırlı vaktini Allah yolunda kullanarak geçirmelidir.
"Şu dünyada terk ettiğin her şeyin en hayırlısını ahirette bulursun. Artık sen ömründen tek bir gün kalmışçasına hazırlıklı ol." (Abdülkadir Geylani)
"Dünya arkasını dönmüş gidiyor, ahiret ise yönelmiş geliyor. Bunlardan her ikisinin de kendisine has evlatları var. Sizler ahiretin evlatları olun. Sakın dünyanın evlatları olmayın. Zira bugün amel var hesap yok, yarın ise hesap var amel yok." (Sahih-i Buhari, Rikak 41, Hadis no:1973)
“Dünya çok kısa… Ahiret sı-onsuz olunca, sonsuzun yanında asırlar bile kısa kalır. Çok kısa küçük Hayırcıklar, az bir şey. Asıl hayır ahiret hayrı…” (02.02.2001 – Avustralya, Esat Coşan Hocaefendi)
Unutulmamalıdır ki başta Allah'ın rızası olmak üzere, olağanüstü manzaralar, insan güzelliği, yemyeşil mekanlar, pınarlar, gölgelikler, altından ırmaklar akan evler, köşkler, hafif ipek ve ağır işlenmiş atlastan elbiseler, canların çektiği kuş etleri, süzme baldan ırmaklar, bahçeler, üzüm bağları, yüklü dalları bükülmüş kiraz ağaçları, eşsiz hurma ve narlar ve daha birçok meyveler, altın tepsiler, dahası gözlerin lezzet aldığı her şey ve nefislerin arzuladığı nimetler tümüyle cennettedir. Cennette büyük bir zenginlik ve ihtişam vardır. Bütün bunların numuneleri dünyada insana sunulmuştur, ancak bunlar dünyaya ait oldukları için bozulmaya, eskimeye, yıpranmaya, solmaya ve çürümeye mahkumdurlar, çünkü geçicidirler. Bunların cennetteki asılları ise mükemmeldir, eksiksizdir, kusursuzdur ve sonsuzdur. Bu gerçek bir Kuran ayetinde şöyle müjdelenmiştir:
"Allah, mü'min erkeklere ve mü'min kadınlara içinde ebedi kalmak üzere, altından ırmaklar akan cennetler ve Adn cennetlerinde güzel meskenler vaadetmiştir. Allah'tan olan hoşnutluk ise en büyüktür. İşte büyük kurtuluş ve mutluluk budur." (Tevbe Suresi, 72)
Bu makale, İlmi Mercek Dergisi 17. sayı (Kasım 2005) 36. sayfada yayınlanmıştır.
Bu eser 714 kez incelendi.
|
|
|
