Bu site Harun Yahya'nın tüm eserlerini ve yeni çalışmaları ile ilgili haberleri size ulaştırmak için hazırlanmıştır. Sitemizde 7181 tanesi Türkçe, toplam 8408 adet eser bulunmaktadır. Tüm dökümanlar ücretsizdir. Bunların tamamını sitemizi kaynak göstermek şartıyla telif hakkı ödemeksizin yayınlayabilirsiniz.
Doğadaki Geometrik Düzen: İlmi Araştırma Sayı 29 - TÜRKÇE
Kasım 2006
Mühendislik, Geometri ve Zaman Uzmanı Örümcekler
Bir örümcek tamamen simetrik bir yapıya sahip olan ağını 25 dakika gibi kısa bir sürede nasıl inşa edebilir? Öreceği ağın “Y” şeklinde olması gerektiğini bilmesi mümkün müdür? Uçan böcekleri avlarken örümcek ağlarının şekli neden önemlidir?
Örümcekler, doğada etkileyici güzellikte sarmal şekiller yapan canlı gruplarından biridir. Kara omurgasızları arasında böceklerden sonra gelen en büyük canlı grubu olan bu etobur canlıların çoğu böceklerle beslendiğinden, ağ kurarak böcek yakalama konusunda uzmanlaşmışlardır. Örümceklerin hiçbir canlının yapamadığı bu zor işlemi kolaylıkla yapabilmeleri ise ağın hammaddesi olan ipeğin yapısına ve ağlardaki özel geometrik düzene bağlıdır.
Peki örümcekler bu kusursuz yapıdaki ağlarını hangi aşamalarla örerler?
Yarım Saat İçinde Ortaya Çıkan Muazzam Yapı
Çoğu örümcek birkaç telden oluşan ve özel bir şekle sahip olan üç boyutlu ağlar yaparken bazı örümcek türleri de eşit açılı sarmal şekilde ağlar örerler. Özellikle “Eriopharo”, “Araneus Diadematus” ve “Eperia” gibi bahçe örümceği türlerinin ağlarındaki eğriler ve dairesel kavisler incelendiğinde bunların eşit açılı sarmal şekli oluşturan eğriler olduğu görülmüştür. Bu örümceklerin sarmal ağ örme yöntemleri birbirleriyle aynıdır. Bilim adamları bu örümceklerin sarmal şeklindeki bir ağı nasıl kurduklarını görmek ve kullandıkları örme yöntemini ortaya çıkarmak için pek çok araştırma ve deneyler yapmışlardır. Bu araştırmalardan biri de, 25-30 dakika içinde sarmal bir ağ ören ve “Araneus Diadematus” adı verilen örümcek hakkındadır. Araştırmacılar bu örümceği doğal ortamında inceleyerek, ağını kurarken yapmış olduğu hareketleri gözlemlemişlerdir. Ortaya çıkan sonuç ise oldukça dikkat çekiciydi.
Planlanmış Olan Aşamalar Nasıl Gerçekleşiyor?
Bu örümceğin ağ kurarken nasıl hareket ettiğini şöyle özetleyebiliriz;
örümcek ilk olarak arka kısımlarından bir ipek lif salarak bunun rüzgarda uçuşup herhangi bir yere takılmasını bekler. Bu, ipek lif köprü görevi gören bir hat oluşturur. Bu yolla örümcek herhangi bir akıntıya ya da bir engele karşı bile ağ yapabilmektedir.
Örümcek daha sonra normal olarak dikey doğrultuda bitkilerin arasına ya da toprağa iner ve ipek teli bir “Y” şekli oluşturacak biçimde sabitleştirir. Ortaya çıkan bu “Y” şekli ağın temelidir ve ağın merkezi “Y”nin üç kolunun birleştiği yerde olacaktır.
Daha sonra sırayı, her biri merkeze tutturulmuş kendi radyal (merkezden dışa doğru) tellerine sahip olan dış çerçeve telleri alır. Kimi zaman ağını sağlamlaştırmak içinse ek çerçeve ve destek telleri üretebilir.
Örümcek kalan yarıçapları doldurmak için devam eder. Bu yarıçaplar her zaman, ilk yarıçapın bitişiğinde sabit bir açı ile döşenir.
Merkez üzerinde bir-iki fazla dönüşten sonra, örümcek çerçeve yönünde hareket ederek geçici sarmala başlar. Bu işi tamamladığında geri dönüp içeri doğru ilerlerken, geçici sarmalı yarıçaplar arasında geçiş için kullanarak yapışkan olan kalıcı sarmalı döşer.
En son olarak önceden örmüş olduğu geçici sarmal ipeği yer. Kalıcı sarmalın sargıları daha sonra eşit aralıklarla bölünür.
(Bilim ve Teknik Ansiklopedisi, Görsel Yayıncılık, Cilt 5, s. 1093)Bu aşamalar sonucunda da örümcek ağı inşa edilmiş olur.
Ağın Özel Geometrik Şekli Avlanmayı Nasıl Kolaylaştırıyor?
Bu örümcekler, ipek tellerini çerçevenin kesişen kenarlarına keskin açılarla döşer ve örümceğin avlanma alanı bu yolla belirlenir. Dolayısıyla bu örümceklerin ağlarını incelediğimizde ağın merkezinden çevredeki dallara ya da yeşilliklere bağlanmış olan her ipliğin, üzerinden geçtiği her sarmal eğri ile yaptığı açının “sabit” olduğu görülmektedir. Bahçe örümceklerinin ağlarında gözlemlenen bu özel geometrik düzen, örümceğe avlanmak için büyük bir avantaj sağlar. Sarmal eğrilerden meydana gelen bu ağlar, görünmezlik ve geniş yakalama alanının eşsiz bir kombinasyonu olduğundan, uçan böcekleri yakalamada çok etkilidir. Ağı oluşturan sarmal eğriler merkezden çevreye doğru sürekli büyümelerine rağmen, ağın genel görünümünde hiçbir değişiklik meydana gelmez. Bu nedenle ağdaki her sarmal eğri, ağın boşlukta kapladığı alanı sürekli olarak sabit bir oranda genişlettiğinden ortaya çıkan şekil, uçan bir böceğin yakalanması için kullanılabilecek en mükemmel yapıdır. Bahçe örümceklerinin ağ yapılarıyla ilgili bilimsel bir kaynakta, bu ağların böcekleri yakalamada çok etkili olduğu ve bunun da ağın sarmal yapısından kaynaklandığı şöyle açıklanır:
“Küre ağ (eşit açılı sarmal özellik gösteren ağlara küre ağ da denmektedir) tam anlamıyla uçan böcekleri yakalamak üzere hazırlanmıştır. Ağa temel oluşturacak birkaç liften yapılmış bir çerçeve, çok daha sağlam başka liflerle bitkilere tutturulur ve radyal düzenli lifler çerçeveye çaprazlama bağlanır. %30’luk bir esneme payına sahip tutunma ipeğinden yapılır. Dayanıklılıkları ve ‘esneklikleri’, ağır uçan böceklerin çarpmalarına ya da rüzgara karşı koyabilmesini sağlar. Bunlar, birbirine çok yakın aralıklara bölünmüş, sinekleri yakalayan yapışkan bir iplik spiralini (sarmalını) taşırlar.” (Bilim ve Teknik Ansiklopedisi, Görsel Yayınları, Cilt 5, s. 1091-1092)
Ağ Ustası Örümcekler Bilim Dünyasını Şaşırttı
Örümcek ağlarında görülen bu üstün geometrik düzen, eğitim görmüş bir bilim adamının bile uzun uğraşlar ve incelemeler sonucunda çözebildiği kompleks bir bilgi içermektedir. Hiçbir aklı ve bilinci olmayan bir örümceğin söz konusu bilgiyi eksiksiz bir şekilde kullanarak kendine geometrik açıdan kusursuz sarmal ağlar örebilmesi bilim dünyasında da yankı uyandıran mucizevi bir durumdur. Bir insanın yapmakta zorlanacağı bu geometrik şeklin örümcekler tarafından ustalıkla yapılması, ağ bozulduğunda şeklini hatasız olarak tekrar düzeltmesi ve işlevsel olarak mükemmel bir şekilde kullanılması, bu canlıların Rabbimiz’in ilhamıyla ve O’nun bilgisi dahilinde hareket ettiklerini açıkça göstermektedir. Bir Kuran ayetinde Allah’ın her şeyin ilmine ve bilgisine sahip olduğu şöyle haber verilmiştir:
Kıyamet-saatinin ilmi O’na döndürülür. O’nun ilmi olmaksızın, hiçbir meyve tomurcuğundan çıkmaz, hiçbir dişi gebe kalmaz ve doğurmaz da. Onlara: “Benim ortaklarım nerede” diye sesleneceği gün, dediler ki: “Sana arzettik ki, bizden hiçbir şahid yok.” (Fussilet Suresi, 47)
Bu makale, İlmi Araştırma Dergisi29. sayı (Kasım 2006) 18. sayfada yayınlanmıştır.
Bu eser 3.296 kez incelendi.
Lütfen bulamadığınız, bozuk veya hatalı link verilmiş dosyalar için mail gönderin. Çalıştıramadığınız dosyalar için yardım sayfamıza bakabilirsiniz
Yorum Ekle
Yorum ekleyebilmek için kullanıcı girişi yapmalısınız. Üye değilseniz buraya tıklayınız.
Tavsiyelerimiz
Bu Makale ile ilgili yazarın aşağıdaki eserlerini de inceleyebilirsiniz;
Mühendislik, Geometri ve Zaman Uzmanı Örümcekler
