 |
 Bir yunusun, kapkaranlık bir suyun içinde, kendisinden 3 km uzaklıkta yanyana duran iki ayrı metal parayı birbirinden ayırt edebileceğini biliyor muydunuz? Evet yunuslar bunu yapabilirler. Peki sevimli yunuslar bunu nasıl yapabiliyorlar? Görerek mi? Hayır, bunu gözleri ile yapmazlar. Yunusların kafatasının altında bulunan mükemmel tasarlanmış sonar sistemi, onlara bu gibi hassas tanımlamalar yapma imkanını tanır. Böylece yunuslar, karanlık sularda bile cisimlerin şekli, büyüklüğü, hızı ve yapıları hakkında çok detaylı bilgiler edinebilirler.
Bir yunusun bu sonar sistemini kullanmayı öğrenmesi zaman alabilir. Tecrübeli bir yunus için yolladığı birkaç "sinyal" sonuç almasına yeterken, genç yunusların cisimleri tanımlamak için yıllarca deneme yapmaları gerekebilir.
Yunuslar sonarlarını sadece çevreleri hakkında bilgi edinmek için kullanmazlar. Bazen 3-4 tane yunus, bir balık sürüsünün etrafında yüzerler. Bu esnada hepsi birden yüksek ses dalgaları yayarlar. Bu dalgalar balıkları sersemletecek kadar şiddetlidir. Yunusların bundan sonra yapacakları tek iş, sersemleyen balıkları rahatlıkla avlayıp yemektir. Yetişkin bir yunus, insan kulağının algılayamayacağı büyüklükte ses dalgaları yayar. Bu dalgalar kafasının ön kısmı hizasında yer alan ve "kavun" olarak adlandırılan bölgeden çıkar. Ayrıca yunus, kafasını sallayarak dalgaları istediği yöne doğru hareket ettirebilir. Sonar dalgası bir engelle karşılaştığı zaman yansıyarak yunusa geri döner.
Alt ağız, alıcı görevi yaparak yankıyı iç kulağa yollar. Alt ağız ile iç kulak arasındaki sinüs boşlukları "lipit" adı verilen bir yağ bileşiği ile doludur. Bu yağ, alınan dalganın iç kulağa taşınması amacıyla oraya yerleştirilmiştir. İç kulak da verileri beyne gönderir. Veriler yunusun beynine geldiğinde analiz edilir ve böylece yunus balıkları cisimleri tanıyıp, varlıklarının farkına varabilirler.
Yunusun bu sonar sisteminin evrim teorisinin iddia ettiği gibi adım adım ortaya çıkması mümkün değildir. Çünkü lipitler tam olarak oluşana ve doğru yere ve şekle gelene kadar, işe yaramaları mümkün değildir. Balığın sonar sisteminin çalışması için, alt ağzının, iç kulak sisteminin ve beyindeki analiz merkezinin de kusursuz olarak çalışması gerekmektedir. Böyle bir sistemin aşa- malarla ortaya çıkması imkansızdır. Allah diğer can- lıları ve evreni olduğu gibi, yunusları da kusursuz bir biçimde yaratmış, sonsuz kudretiyle mükemmel özellikler var etmiştir:
"O Allah ki, yaratandır, (en güzel bir biçimde) kusursuzca var edendir, 'şekil ve suret' verendir. En güzel isimler O'nundur. Göklerde ve yerde olanların tümü O'nu tesbih etmektedir. O, Aziz, Hakimdir."(Haşr Suresi, 24)
Bu makale, Düşünen Çocuk Dergisi 06. sayı (Eylül 2002) 18. sayfada yayınlanmıştır.
Bu eser 293 kez incelendi.
|
|
|
