 |
 Büyüme Hormonu
- Yeni doğmuş sağlıklı bir bebeğin yıllar içinde, 3 kilodan ortalama 80 kiloya çıkmasını, 50 santim boydan, 1 metre 80 santim boya uzamasını sağlayan etkendir.
- Protein yapıdadır.
- Beynimizin içindeki sadece nohut büyüklüğündeki hipofiz bezinden salgılanır.
- Bu bez vücudumuzun komutanı gibidir.
- Bu nohut büyüklüğündeki kesenin içine tüm vücudun büyümesini sağlayacak olan formül yerleştirilmiştir.
- Büyüme hormonunun etkisiyle bazı hücreler sayıca çoğalırken bazılarının hacimleri artar.
- Vücuttaki her hücre salgılanan büyüme hormonunu tanır ve nasıl büyümesi gerektiğini tam olarak bilir.
- Ayrıca her organ ve doku birbiri ile uyum içinde büyür.
- Örneğin kalp büyürken, onu saran göğüs kafesi kemikleri ve kasları da aynı oranda büyür, böylece kalp sıkışmaz ya da zarar görmez.
- Başka bir örnek olarak bacak kemikleri uzunlamasına büyümeleri gerektiğini bilirler.
- Çünkü yatay büyürlerse, bacak yürüme görevini yerine getiremez hatta kemik deriyi delip dışarı çıkabilir, ancak böyle bir şey olmaz.
- Büyüme hormonu, vücuda gereken miktarda ve vücudun ihtiyaç duyduğu dönemlere göre salgılanır.
- Çok salgılanırsa devliğe, az salgılanırsa da cüceliğe yol açar.
- Hormonun salgılanışı hipotalamus isimli başka bir bezin kontrolündedir.
- Hipotalamus da adeta bir kimya profesörü gibi kanımızdaki büyüme hormonu miktarını çok hassas olarak ölçebilir ve ihtiyaca göre hormonu üretmesi için hipofiz bezini uyarır.
Süpernova
- Süpernova patlayan, sönen, biten yıldız anlamına gelmektedir.
- Bu patlama sonucunda süpernovanın parlaklığı bir anda güneşin yüz milyon katına ulaşabilir.
- Patlamanın en şiddetli anında yıldızın parlaklığı bütün bir galaksiyi bile aydınlatabilir.
- Patlama sonucunda galaksiye güneşin kütlesinin 10 katı büyüklüğünde bir toz ve gaz bulutu yayılır.
- Süpernovalar iki şekilde oluşabilir.
- Birincisi, aynı kütle etrafında dönen bir çift yıldızdan daha küçük ve yoğun olanın, içine çökmesi ve patlamasıdır.
- İkincisi ise, çok yoğun olan yalnız yıldızların yanarak kendi içlerine çökmeleri ve bunun sonucunda patlamalarıdır.
- Bu inanılmaz güçteki patlamalar sonucunda etrafa küçük parçacıklar ve manyetik enerji yayılır. Böylece süpernovalar oluşmuş olur.
- Birçok süpernova en yüksek parlaklık seviyesine patladıktan birkaç gün sonra kavuşur ve etkisi birkaç hafta, ay ya da yıl sürebilir.
- Cyngus takımyıldızında bulunan, Dünyadan 2500 ışık yılı uzaklıktaki ve Cygnus Düğümü olarak bilinen bir süpernova kalıntısına ait ışıklar bugün bile devam etmektedir. Yıldız yaklaşık olarak 15 000 yıl önce patlamıştır.
- Bu büyük patlamalar sonunda bazen kara delikler oluşur, bazen ise geriye hiçbir iz kalmadan yıldızlar yok olur.
- Bilim adamları gezegenlerdeki demir, altın, uranyum gibi ağır metallerin oluşmasında süpernovaların etkili olduğunu düşünmektedirler.
- Bu ay içerisinde, SN200gy adlı yıldızın patlamasıyla şimdiye kadar bilinen en büyük süpernova patlaması tespit edilmiştir.
Bu makale, İlmi Mercek Dergisi 40. sayı (Ekim 2007) 58. sayfada yayınlanmıştır.
Bu eser 529 kez incelendi.
|
|
|
